Het blijft fascinerend om als landschapsarchitect via oude kaarten door de tijd te reizen. In het gebied rond Klein & Groot Wetsinge en Sauwerd ontvouwt zich kaart na kaart een verhaal van ontstaan, verandering en verlies.
Het Reitdiep, net buiten dit beeld, maar allesbepalend aanwezig, vormt de motor van dit landschap. Eeuwenlang boetseerde het water de ruimte. Wierden verrezen als veilige eilanden tegen het zeewater, maar op de kaarten zie je hoe deze verhogingen langzaam vervlakken, kleiner worden of zelfs verdwijnen.
Ook het land verandert van karakter. Percelen worden samengevoegd, sloten gedempt en het fijne netwerk van water en wegen vervaagt. Oude kerkenpaden, zichtbaar als stippellijnen op historische kaarten, liggen waarschijnlijk nog altijd ondergronds verborgen. Namen van boerderijen, plekken en straten verdwijnen uit het dagelijks gebruik en blijven slechts bestaan op historische bordjes langs de weg. In de kronkelige wegen zijn nog sporen te herkennen van oude doorwaadbare plekken van de Reitdiepkronkels, al is hun oorsprong niet meer voor idereen duidelijk in de rare knikken van de weg. Met een hoogtekaart erbij krijgen huidige laagtes, losse dijken en donkere graslijnen ineens betekenis als dragers van tijd en verhaal.
De grotere dorpen breiden zich uit. De spoorlijn snijdt het landschap open. De oude klinkerweg wordt rechtgetrokken tot een dominante as die zonder omweg door wierden en borgen voert. Langs deze route staan enkele huisjes als stille restanten van voormalige tolplaatsen.
Waar Wierden- en Meedenlandschap ooit geleidelijk in elkaar overgingen, ontstaan nieuwe barrières. Eerst het spoor, later de snelfietsroute. De invloed van infrastructuur groeit, het landgebruik wordt grootschaliger en eentoniger. Hoogspanningsmasten tekenen zich af als nieuwe bakens, die niet alleen het beeld, maar ook de schaal en beleving van het landschap blijvend veranderen.
Het Reitdiep, net buiten dit beeld, maar allesbepalend aanwezig, vormt de motor van dit landschap. Eeuwenlang boetseerde het water de ruimte. Wierden verrezen als veilige eilanden tegen het zeewater, maar op de kaarten zie je hoe deze verhogingen langzaam vervlakken, kleiner worden of zelfs verdwijnen.
Ook het land verandert van karakter. Percelen worden samengevoegd, sloten gedempt en het fijne netwerk van water en wegen vervaagt. Oude kerkenpaden, zichtbaar als stippellijnen op historische kaarten, liggen waarschijnlijk nog altijd ondergronds verborgen. Namen van boerderijen, plekken en straten verdwijnen uit het dagelijks gebruik en blijven slechts bestaan op historische bordjes langs de weg. In de kronkelige wegen zijn nog sporen te herkennen van oude doorwaadbare plekken van de Reitdiepkronkels, al is hun oorsprong niet meer voor idereen duidelijk in de rare knikken van de weg. Met een hoogtekaart erbij krijgen huidige laagtes, losse dijken en donkere graslijnen ineens betekenis als dragers van tijd en verhaal.
De grotere dorpen breiden zich uit. De spoorlijn snijdt het landschap open. De oude klinkerweg wordt rechtgetrokken tot een dominante as die zonder omweg door wierden en borgen voert. Langs deze route staan enkele huisjes als stille restanten van voormalige tolplaatsen.
Waar Wierden- en Meedenlandschap ooit geleidelijk in elkaar overgingen, ontstaan nieuwe barrières. Eerst het spoor, later de snelfietsroute. De invloed van infrastructuur groeit, het landgebruik wordt grootschaliger en eentoniger. Hoogspanningsmasten tekenen zich af als nieuwe bakens, die niet alleen het beeld, maar ook de schaal en beleving van het landschap blijvend veranderen.
kaarten 1840-2025
